សិលាចារឹក សម័យ ព្រះបាទ ជ័យ វរ្ម័នទី ៧ នៅលើ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ( ម . ត ២០០៨) និង បង្គោល សិលាចារឹក នា មន្ទីរពេទ្យ របស់ ទ្រង់ នៅ ខេត្ត សុ រិ ន្ទ្រ ( ឯកសារ នាយកដ្ឋាន វិចិត្រសិល្បៈ ថៃ )
ក្នុងរាជរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ យើងឃើញមានការបង្រួបបង្រួម និងស្ថាបនាជាតិខ្មែរឡើងវិញ ហើយការអភិវឌ្ឍន៍ជាតិនេះមានកាន់តែខ្លាំងក្លាឡើងៗ នៅចុងសម័យវប្បធម៌បាយ័ន ។ ភស្តុតាងនៃសម្មិទ្ធិផលសង្គមដំបូងបង្អស់ គឺការកសាងព្រះរាជធានីអង្គរធំ ដែលមានប្រាសាទបាយ័នជាប្រាសាទរាជ បន្ទាប់មកគឺប្រាសាទតាព្រហ្ម ព្រះខ័ន និងបន្ទាយឆ្មារ ដើម្បីឧទ្ទិសបុណ្យកុសលចំពោះអតីតព្រះរាជវង្សានុវង្សព្រមទាំងមេទ័ព ដែលបានពលីជីវិតក្នុងសង្គ្រាមរំដោះទឹកដីខ្មែរ ។ ដើម្បីពង្រីកអំណាច ព្រះមហាវីរក្សត្រអង្គនេះបានកសាងនូវសាលាសំណាក់ (ធម្មសាលា) និងមន្ទីរពេទ្យ (អរោគ្យសាលា) ជាច្រើន ព្រមទាំងបានជួសជុលឡើងវិញនូវមូលនិធិសាសនានាសម័យមុនៗទូទាំងដែនដីនៃ កម្ពុជរដ្ឋ ។ ស្នាព្រះហស្ថដ៏ធំធេងទាំងនោះ ត្រូវបានអ្នកស្រាវជ្រាវខាងប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញបញ្ជាក់តាមរយៈសៀវភៅ និងអត្ថបទមួយចំនួនរួចទៅហើយ ។ យ៉ាងណាមិញប្រជាជនខ្មែរយើង ក៏បានចារព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនោះក្នុងក្រាំងមាសនៃពង្សាវតារប្រចាំជាតិ របស់ខ្លួនផងដែរ ។
ដូចយើងជម្រាបរួចមកហើយ ក្នុងសម័យបាយ័នសិល្បៈវប្បធម៌បច្ចេកទេស និងវិទ្យាសាស្ត្រខ្មែរបានឈានដល់ដំណាក់កាលកំពូល លើសសម័យមុនៗ ដោយសារព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះ ឬក៏អ្នកប្រាជ្ញដែលរួមព្រះបរមកគ្រូ និងវិស្វករចំណានរបស់ទ្រង់បានបង្កើតនូវរចនាសម្ព័ន្ធថ្មីមួយដែលមាន លក្ខណៈសំយោគរវាងលទ្ធិព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងពីរនិកាយ និងព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលជាត្រីវិស័យនៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ ។
ក្នុងអត្ថបទនេះ នឹងផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការឆ្លាក់ចារឹកខ្លីៗមួយចំនួននៅលើ ជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលរហូតដល់សព្វថ្ងៃពុំទាន់មាននរណាមួយចាប់អារម្មណ៍នៅឡើយ ព្រោះគេបានចាត់ទុកថា ជាអក្សរដែលសរសេរក្នុងរាជរបស់ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ស្តេចស្ថាបនិកប្រាសាទអង្គរវត្ត ។
សូមរំលឹកថា តួអក្សរចារឹកទាំងនោះ ផ្ទាំងរូបនីមួយៗពាក់ព័ន្ធនឹងមេទ័ព ហើយមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ឈ្វេងយល់ពីហេតុការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលបានកើតឡើងក្នុងសម័យកាលនោះ ដូចជាវត្តមានរបស់កងទ័ពសៀមជាដើម ដែលបានចូលរួមក្បួនព្យុហយាត្រា ។ គឺចំណុចនេះហើយដែលយើងសូមលើកមកពិនិត្យនៅទីនេះ ។
ជាបឋមយើងសូមលើកយកតួអក្សរចារលើប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលគេបានសន្មតដោយភាន់ច្រឡំថា ជាតួអក្សរចារក្នុងរាជរបស់ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ដើម្បីប្រៀបធៀបទៅនឹងតួអក្សរដែលចារក្នុងរាជរបស់ព្រះបាទជ័យ វរ្ម័នទី៧ ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺតួអក្សរទាំងឡាយលើប្រាសាទអង្គរវត្ត មានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងអក្សររបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ដោយសារតែតួរអក្សរទាំងនោះមានទម្រង់ខុសគ្នានឹងតួសិលាចារឹកដែលចារឹក របស់ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ យើងពុំអាចចាត់ទុកថាអក្សរទាំងនេះស្ថិតក្នុងសម័យកាលតែមួយបានឡើយ ។
ខាងលើនេះ ធ្វើឲ្យយើងសន្និដ្ឋានបានថា អក្សរចារឹកនៅលើប្រាសាទអង្គរវត្ត ត្រូវបានចារឡើងក្នុងរាជរបស់ព្រះបាទជ័យវរ័ន្មទី៧ យ៉ាងប្រាកដ ។ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈនៃតួអក្សរទោះបីគ្មានការចុះកាលបរិច្ឆេទក៏ដោយនេះ ជាការរកឃើញរបស់យើង ។
រួចមកហើយ យើងបានកត់សម្គាល់ថា ព្រះមហាក្សត្រជ័យវរ្ម័នទី៧ បានកាន់កាប់ទឹកដីដូនតារបស់ទ្រង់ឡើងវិញ ដោយទ្រង់បានកសាងឬជួសជុលមូលនិធិសាសនាឡើងវិញ ទូទាំងប្រទេស ជាពិសេសក្រោយពីទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិ ។ ព្រះអង្គមិនបានកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តទេ ក៏ប៉ុន្តែព្រះអង្គយ៉ាងហោចណាស់ក៏បានឆ្លាក់ដោយប្រើតួអក្សរក្នុងសម័យ របស់ទ្រង់ ដើម្បីបង្ហាញប្រវត្តិរបស់ចម្លាក់នីមួយៗ ទុកជាប្រវត្តិសាស្ត្រដែរ ហើយទង្វើបែបនេះ ក៏ត្រូវបានបន្តរហូតដល់សតវត្សទី១៥ ដែរ ជាពិសេសក្នុងរាជរបស់ព្រះបាទអង្គច័ន្ទ ដែលបានបញ្ចប់ផ្ទាំងចម្លាក់រួចរាល់ នូវអ្វីដែលព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ មិនបានបញ្ចប់នៅសតវត្សទី១២ ។
សូមរំលឹកថា ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ស្ថាបនិកប្រាសាទអង្គរវត្ត គឺជាស្តេចខ្មែរមួយអង្គរដ៏មានមហិទ្ធិឫទ្ធិដ៏អស្ចារ្យដែលបានឡើង សោយរាជ្យនៅគ.ស ១១១៣ ដោយមានព្រះមរបនាមថាព្រះបរមវិស្ណុលោក ។ រីឯព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គសោយរាជ្យ នៅឆ្នាំ១១៦២ ចន្លោះសតវត្សទី១២ និងដើមសតវត្សទី១៣ ។
ដូច្នេះ តាមរយៈការឆ្លាក់ប្រវត្តិនៃរូបនីមួយៗនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទ ដែលយើងអាចចាត់ទុកថា ជាការអភិរក្ស ឬការជួសជុល ឬក៏ជាការសាងសង់បន្ថែម យើងឃើញព្រះទ័យយកចិត្តទុកដាក់របស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៧ ទៅលើប្រាសាទសិលាដ៏ធំសម្បើម និងសំខាន់ខាងលើនេះ ដែលជាកេរដំណែលរបស់ដូនតាយ៉ាងប្រាកដ ៕
0 comments:
Post a Comment